Tính Chất Hóa Học Cơ Bản Của SO3 – HNO3 – H3PO4

Tính Chất Hóa Học Cơ Bản Của SO3 – HNO3 – H3PO4

Tính chất hóa học cơ bản của Lưu huỳnh (VI) oxit : SO3

SO₃: lưu huỳnh trioxit, là 1 oxit axit

Tác dụng với H₂O tạo axit sunfuric: SO₃ + H₂O → H₂SO₄

SO₃ tan vô hạn trong H₂SO₄ tạo oleum H₂SO₄.nSO₃

Tác dụng với bazo tạo muối

SO₃ + 2NaOH → Na₂SO₄ + H₂O

Tính chất hoá học đặc trưng của Axit Nitric – HNO3

Axit Nitric thể hiện tính axit

* HNO₃ là một axit mạnh (do HNO₃ phân ly thành H⁺ và NO₃^–)

a) Axit Nitric làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

b) Axit Nitric tác dụng với oxit bazơ (trong đó kim loại đã đạt hóa trị cao nhất) → muối + H₂O:

• HNO₃ + CuO

  2HNO₃ + CuO → Cu(NO₃)₂ + H₂O

c) Axit Nitric tác dụng với bazơ (trong đó kim loại đã đạt hóa trị cao nhất) → Muối + H₂O:

 • HNO₃ + NaOH

 HNO₃ + NaOH → NaNO₃ + H₂O

• HNO₃ + KOH

 HNO₃ + KOH → KNO₃ + H₂O

• HNO₃ + Mg(OH)₂

 2HNO₃ + Mg(OH)₂ → Mg(NO₃)₂ + 2H₂O

d) Axit Nitric tác dụng với muối (trong muối kim loại đã đạt hóa trị cao nhất) → muối mới + axit mới:

 • HNO₃ + CaCO₃

 2HNO₃ + CaCO₃ → Ca(NO_­3­)₂ + CO₂↑ + H₂O

2. Axit Nitric thể hiện tính oxi hoá

* HNO₃ có số oxi hoá là +5 (có tính oxi hoá mạnh) nên tuỳ vào nồng độ của HNO₃ và khả năng khử của chất tham gia có thể bị khử thành:  

a) Axit Nitric tác dụng với kim loại:

– HNO₃ phản ứng với hầu hết các kim loại trừ Au và Pt → muối nitrat + H₂­O và sản phẩm khử của N⁺⁵ (NO₂, NO, N₂O, N₂ và NH₄NO₃).

 PTPƯ: M + HNO₃ → M(NO₃)_n + H₂O + NO₂ (NO, N₂O, N₂, NH₄NO₃)

– Sản phẩm khử của N⁺⁵ là tùy thuộc vào độ mạnh của kim loại và nồng độ của dung dịch axit, thông thường thì:

• Dung dịch HNO₃ đặc tác dụng với kim loại → NO_2;
• Dung dịch HNO₃ loãng tác dụng với kim loại khử yếu (như: Cu, Pb, Ag,..) → NO;
• Dung dịch HNO₃ loãng tác dụng với kim loại mạnh (như: Al, Mg, Zn,…) thì N bị khử xuống mức càng sâu → (N₂, N₂O, NH₄NO₃).

 Ví dụ: HNO₃ tác dụng với kim loại

 • HNO₃ + Cu

 Cu + 4HNO₃ → Cu(NO₃)₂ + 2NO₂↑ + 2H₂O

 • HNO₃ + Fe

 Fe + 4HNO_3 (loãng) → Fe(NO₃)₃ + NO↑ + 2H₂O

 • HNO₃ + Na

 8Na + 10HNO₃ → 8NaNO₃ + NH₄NO₃ + 3H₂O

Lưu ý: Nếu cho Fe hoặc hỗn hợp Fe và Cu tác dụng với dung dịch HNO₃ mà sau phản ứng còn dư kim loại → trong dung dịch Fe thu được chỉ ở dạng muối Fe²⁺.

b) Tác dụng với phi kim → NO₂ + H₂O + oxit của phi kim.

 • HNO₃ + C

 C + 4HNO₃ → CO₂ + 4NO₂ + 2H₂O

 • HNO₃ + S

 S + 4HNO₃ → SO₂ + 4NO₂ + 2H₂O

 • HNO₃ + P

 P + 5HNO₃ → H₃PO₄ + 5NO₂ + H₂O

c) Axit Nitric tác dụng với các chất khử khác (oxit bazơ, bazơ và muối trong đó kim loại chưa có hóa trị cao nhất).

 4HNO₃ + FeO → Fe(NO₃)₃ + NO₂↑ + 2H₂O

 4HNO₃ + FeCO₃ → Fe(NO₃)₃ + NO₂↑ + 2H₂O + CO₂↑

Lưu ý:

• Khí N₂O là khí gây cười, khí vui
• N₂ không duy trì sự sống, sự cháy
• Khí NO₂ có màu nâu đỏ
• NH₄NO₃ không sinh ra ở dạng khí, khi cho kiềm vào kim loại thấy có mùi khai
• HNO₃ đặc nguội thụ động (không phản ứng) với Al, Fe, Cr.

Tính chất hoá học của axit photphoric H₃PO₄

1. Là axit có độ mạnh trung bình

a) Làm quỳ tím chuyển thành màu đỏ.

b) Trong dung dịch H₃PO₄ phân li thuận nghịch theo 3 nấc:

H₃PO₄  ↔  H⁺ + H₂PO₄^–

H₂PO₄^– ↔ H⁺ + HPO₄^2-

HPO₄^2- ↔ H⁺ + PO₄^3-

c) Tác dụng với oxit bazơ → muối + H₂O       

2H₃PO₄ + 3Na₂O → 2Na₃PO₄ + 3H₂O

d) Tác dụng với bazơ → muối + H₂O (tùy theo tỉ lệ phản ứng có thể tạo thành các muối khác nhau).

KOH  +  H₃PO₄  →  KH₂PO₄ + H₂O

2KOH + H₃PO₄  →  K₂HPO₄ + 2H₂O

3KOH + H₃PO₄  →  K₃PO₄ + 3H₂O

e) Tác dụng với kim loại đứng trước H₂ → muối + H₂↑

2H₃PO₄ + 3Mg  →  Mg₃(PO₄)₂ +  3H₂↑

f) Tác dụng với muối → muối mới + axit mới     

H₃PO₄ + 3AgNO₃ → 3HNO₃ + Ag₃PO₄

2. Tính oxi hóa – khử

Trong axit photphoric H₃PO₄ thì P có mức oxi hóa cao nhất +5 nhưng H₃PO₄ không có tính oxi hóa như axit nitric HNO₃ vì nguyên tử P có bán kính lớn hơn so với bán kính của N → mật độ điện dương trên P nhỏ → khả năng nhận e kém.

3. Các phản ứng do tác dụng của nhiệt

+ H₃PO₄ bị nhiệt phân ở 200 – 250⁰C thành H₄P₂O₇ (Axit điphotphoric)

2H₃PO₄  H₄P₂O₇ + H₂O

+ Nhiệt phân H₄P₂O₇ ở 400 – 500⁰C thành HPO₃ (Axit metaphotphoric)

H₄P₂O₇  2HPO₃ + H₂O

Chú ý: Axit photphorơ H₃PO₃ là axit 2 lần axit.

TAGs : fe(no3)2 sánh trình bày mgco3 ca(hco3)2 hno2 , tính chất hóa học của lưu huỳnh trioxit