Tính chất hóa học của benzen

– Định nghĩa:

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước, nhẹ hơn nước, hòa tan nhiều chất như: dầu ăn, nến, cao su, iot….Benzen có mùi thơm nhẹ nhưng có hại cho sức khỏe.

– Công thức phân tử: C₆H₆.

– Công thức cấu tạo:

I. Tính chất vật lí và nhận biết

– Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước, nhẹ hơn nước, hòa tan nhiều chất như: dầu ăn, nến, cao su, iot….Benzen độc.

II. Công thức cấu tạo của Benzen C₆H₆

* Công thức cấu tạo C₆H₆:

– Từ công thức cấu tạo của benzen, ta thấy sáu nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng sáu cạnh đều, có ba liên kết đôi xen kẽ ba liên kết đơn.

III. Tính chất hóa học của benzen C₆H₆

1. Benzen tác dụng với oxi:

– Khi đốt benzen cháy trong không khí tạo ra CO₂ và H₂O, ngọn lửa có nhiều khói đen (muội than) do trong không khí không cung cấp đủ oxi để đốt cháy hoàn toàn benzen.

C₆H₆ +  O₂  6CO₂ + 3H₂O

2. Benzen phản ứng thế với với brom:

– Benzen không làm mất màu dung dịch brom như etilen và axetilen. Nó chỉ tham gia phản ứng thế với brom lỏng và cần có xúc tác là bột sắt.

C₆H_6 (l) + Br_2 (l)  HBr + C₆H₅Br (brom bezen)

* Lưu ý: Benzen chỉ phản ứng với Brom nguyên chất không phản ứng với dung dịch nước Brom hay benzen không làm mất màu dung dịch brom ở điều kiện thường.

3. Benzen Phản ứng cộng với H₂, Cl₂

– Benzen khó tham gia phản ứng cộng hơn etilen và axetilen. Tuy nhiên, trong điều kiện thích hợp benzen C₆H₆ có phản ứng cộng với một số chất như H₂, Cl₂,…

C₆H6 + H₂  C₆H₁₂

C₆H₆ + Cl₂   C₆H₆Cl₆  (Hexacloxiclohexan)

– C₆H₆Cl₆ : Hexacloxiclohexan là thuốc trừ sâu 6,6,6

– Do phân tử có cấu tạo đặc biệt nên benzen vừa có phản ứng thế vừa có phản ứng cộng

IV. Ứng dụng của Benzen C₆H₆

– Benzen là nguyên liệu quan trọng để sản xuất chất dẻo, phẩm nhuộm, dược phẩm, thuốc trừ sâu..

 -Benzen làm dung môi hòa tan nhiều chất hữu cơ trong công nghiệp và trong phòng thí nghiệm.

V. Điều chế

– Benzen thường được tách bằng cách chưng cất dầu mỏ và nhựa than đá. Chúng còn được điều chế từ ankan hoặc xicloankan

CH₃[CH₂]₄CH₃  C₆H₆