Axit Amin Là Gì – Bài Tập Hóa Về Axit Amin

Axit Amin Là Gì – Bài Tập Hóa Về Axit Amin

Axit amin là thành phần quan trọng, cấu thành nên các protein khác nhau, đảm nhiệm nhiều vai trò và chức năng trong các hoạt động sống của cơ thể. Ngoài ra, axit amin còn có tác dụng tổng hợp nên những loại nội tiết tố và chất dẫn truyền thần kinh cần thiết để hỗ trợ cho các quá trình sinh hóa trong cơ thể.

Axit amin kết hợp với nhau theo những trình tự nhất định trong những liên kết khác nhau sẽ tạo thành các phân tử khác nhau cả về thành phần lẫn tính chất. Như vậy, giá trị dinh dưỡng của protein được xác định dựa trên mối liên quan về số lượng và chất lượng của các acid amin khác nhau cấu thành nên protein đó.

Axit amin là gì ?

Acid amin là thành phần cấu tạo nên các protein trong cơ thể. Các protein khác nhau do sự sắp xếp ví trí của các acid amin trong chuỗi polypeptid và thành phần các acid amin. Protein được mô tả như một chuỗi các hạt với nhiều hình dáng khác nhau. Mỗi hạt là một phân tử nhỏ được gọi là axit amin. Các loại axit amin này có thể kết hợp với nhau để tạo ra hàng nghìn các loại protein khác. Bình thường, khi ăn các thức ăn giàu chất đạm (protein) như: thịt, cá, trứng, sữa,… thì các protein này sẽ được phân hủy bởi dịch vị tiêu hóa trong dạ dày thành các phân tử nhỏ hơn là acid amin. Các acid amin này lại được tổng hợp trở lại để hình thành nên các loại protein của cơ thể

Trong 22 axit amin tổng hợp nên các loại protein cho cơ thể thì có 9 axit amin cơ thể không tự tổng hợp được mà bắt buộc phải được cung cấp từ thực phẩm bên ngoài. Chúng được gọi là axit amin thiết yếu hay axit amin không thay thế và bao gồm: Isoleusine, Leucine, Lysine, Methionine, Phenylalanine, Threonine, Tryptophan, Valine và Histidine.

Axit amin thiết yếu không hẳn là quan trọng hơn các axit amin khác mà chúng thiết yếu chỉ là do cơ thể không thể tự tổng hợp được mà phải được cung cấp mà thôi.

Axit amin trong thức ăn cấu tạo thành protein. Whey protein khi được hấp thụ và tiêu hóa, sẽ được phá vỡ lần nữa để tạo thành các axit amin nhất định. Các axit amin này sau đó được sắp xếp theo 1 trật tự nhất định để sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Những phân tử protein mới được hình thành trong cơ thể mới này sẽ tạo thành những phần cứng chắc nhất trên cơ thể con người, chẳng hạn như da, mắt, tim, đường ruột, xương và cơ bắp.

Đó chính là lý do tại sao hiểu rõ từng loại axit amin này hoạt động như thế nào và bổ sung nhiều hơn từ chế độ ăn uống của bạn sẽ rất hữu ích để đạt được những mục tiêu cụ thể, chẳng hạn như xây dựng cơ bắp. Giữ cân bằng nguồn protein trong cơ thể sẽ là cách bảo vệ sức khỏe và giữ cân bằng các chức năng bên trong. Nếu không có protein, bất kỳ axit amin nào cũng có thể dễ dàng biến thành độc tố.

Một vấn đề đã từng được đưa ra trong trường hợp của phenylalanine, nhưng điều này cũng đúng cho tất cả các axit amin. Để đương đầu với những ảnh hưởng gây hại cho sức khỏe tiềm tàng, bổ sung đầy đủ nguồn vitamin và khoáng chất mỗi ngày rất quan trọng, vì chúng sẽ đảm bảo cho sự biến đổi protein thành axit amin, và ngược lại diễn ra trơn tru.

Tùy thuộc vào từng người, mà sẽ có chút khác biệt, thông thường có khoảng 20-22 loại axit amin tiêu chuẩn. Trong 20-22 loại này, 8-10 loại trong số chúng là thiết yếu (hoàn chỉnh). Điều này có nghĩa là bạn cần phải hấp thụ đủ hàm lượng chúng trong chế độ ăn uống của bạn để đảm bảo các hoạt động trong cơ thể. Đơn giản vì cơ thể chúng ta không thể tự tổng hợp chúng, mà phải hấp thụ từ thức ăn bên ngoài.

Vì axit amin là nguyên liệu tạo nên protein, nhưng bài viết này sẽ cho bạn thấy đầy đủ những lợi ích của việc bổ sung thêm các axit amin dạng tự do, đi sâu vào chi tiết hấp thụ nhiều quá hoặc ít quá các loại này sẽ như thế, cách chúng hoạt động như thế nào trong cơ thể, bao nhiêu và khi nào bạn nên sử dụng chúng.

Bên cạnh 8 loại axit amin thiết yếu, có khoảng 14 loại không thiết yếu. Bên cạnh 8 loại thiết yếu quan trọng phải đề cập rõ ràng, thì iFitness sẽ thảo luận chi tiết 1 số loại không thiết yếu, nhưng cũng rất quan trọng bạn cần phải chú ý trong chế độ dinh dưỡng thường ngày: Glutamine, Arginine, Carnitine, Cysteine và HMB.

Các loại Axit Amin cần thiết

Ngoài 8 acid amin cần thiết phổ biến, arginine và histidine cũng là acid amin cần thiết đối với sự phát triển của trẻ em. Nếu thiếu một trong những acid amin cần thiết sẽ dẫn đến rối loạn cân bằng đạm và rối loạn sử dụng ở tất cả các acid amin còn lại. Đạm thực vật nhìn chung kém giá trị hơn đạm động vật do thiếu hay hoàn toàn không có một số các acid amin cần thiết. Vai trò của các acid amin không chỉ giới hạn ở sự tham gia của chúng vào tổng hợp đạm cơ thể mà chúng còn có nhiều chức phận phức tạp và quan trọng khác.

* L-histidine (acid α -amino β -imidasolyl propionic)

Có nhiều trong hemoglobin. Khi thiếu histidine mức hemoglobin trong máu hạ thấp. Histidine có vai trò quan trọng trong sự tạo thành hemoglobin. Khi cần thiết hemoglobin có thể bị phân giải để giải phóng histidine.

Khử carboxyl

Hemoglobin → Histidine → Histamin

Histamin là chất giữ vai trò quan trọng trong việc làm giãn mạch máu. Thiếu hay thừa histidine làm giảm sút các hoạt động có điều kiện.

* L-valine (acid α -amino isovalerianic)

Vai trò sinh lý của valine chưa được biết rõ ràng nhưng các thí nghiệm trên chuột cho thấy khi thiếu valine, chuột ít ăn, rối loạn vận động, tăng cảm giác và chết. Khi bổ sung valine vào, các rối loạn trên sẽ khỏi.

* L-leucine (acid α -amino isocapric)

Những thử nghiệm trên chuột cho thấy nếu thiếu leucine chuột ngừng lớn, xuống cân, có các biến đổi ở thận và giáp trạng.

* L-lysine (acid α , ε diamino propionic)

Lysine là một trong các acid amin quan trọng nhất. Đây là một trong bộ ba acid amin được đăc biệt chú ý khi đánh giá chất lượng dinh dưỡng của khẩu phần (lysine, tryptophan, methionine). Thiếu lysine trong thức ăn dẫn đến rối loạn quá trình tạo máu, hạ thấp số lượng hồng cầu và hemoglobin. Ngoài ra khi thiếu lysine cân bằng protein bị rối loạn, cơ suy mòn, quá trình cốt hoá bị rối loạn và có hàng loạt các biến đổi ở gan và phổi.

Lysine có chủ yếu trong fromage, thịt, cá, chứa khoảng 1,5 g lysine/100 g thực phẩm và có nhiều trong sữa và các chế phẩm của sữa, thịt, nhiều nhất trong đạm cơ-miosin và đạm máu-hemoglobin. Lysine hiện diện rất ít trong ngũ cốc.

* L-methionine (acid α -amino  -methionine n-butyric)

Methionine thuộc loại acid amin chứa lưu huỳnh. Lưu hùynh của methionine bền vững đối với kiềm hơn các acid amin có chứa lưu huỳnh khác (cystine và cysteine). Methionine có vai trò quan trọng trong chuyển hoá vật chất, đặc biệt là quá trình gắn và trao đổi nhóm methyl trong cơ thể. Methionine là nguồn cung cấp chính các nhóm methyl dễ biến trong cơ thể. Các nhóm methyl được sử dụng để tổng hợp choline, một chất có hoạt tính sinh học cao. Choline còn là chất tổng hợp mỡ mạnh nhất: ngăn ngừa mỡ hoá gan. Ngoài ra còn có ảnh hưởng cụ thể vào chuyển hoá lipid và phosphatid trong gan và giữ vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa và chữa xơ vữa động mạch.. Nguồn methionine tốt nhất là sữa, fromage, lòng trắng trứng. Methionine còn hiện diện trong đậu nành, bột mì, cá thu, thịt gà, bò, thỏ..

* L-threonine (acid α -amino β -oxybutyric)

Thiếu threonine súc vật ngừng lớn, xuống cân và chết.

* L-tryptophan (acid α -amino β -indolepropionicic)

Đây là một trong những acid amin quan trọng nhất mà vai trò của nó liên quan chặt chẽ với tổng hợp tổ chức, các quá trình chuyển hoá và phát triển. Tryptophan có nhiều trong thịt, sữa, trứng, fromage..Ngoài ra còn có nhiều trong đạm lúa mì, đậu nành..

* L-phenylalanine (acid α -amino β -phenylpropionic)

Tham gia vào việc tổng hợp tyrosine (là chất tiền thân của adrenalin) và là loại acid amin chính trong việc tạo thành đạm tuyến giáp.

Các tính chất cơ bản của Axit Amin