Cẩm Nang Thông Tin Về Các Chất Oxy Hóa Khử
Trong chương trình hóa học trung học cơ sở và trung học phổ thông hẳn các bạn trẻ đã được làm quen với các khái niệm về chất ô xy hóa khử. Hôm nay công ty hóa chất Hanimex sẽ cùng các bạn độc giả đặc biệt là những bạn trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường ôn lại những kiến thức về nhận biết , tính chất, cách xác định thế nào là chất oxy hóa , thế nào là chất khử qua bài viết dưới đây nhé.
Thế nào là chất oxy hóa – khử
Chất khử (chất bị oxi hoá)
– Định nghĩa: Chất khử là chất có khả năng nhường e (cho e).
– Dấu hiệu nhận biết:
+ Sau phản ứng, số oxi hoá của chất khử tăng.
+ Chất khử có chứa nguyên tố chưa đạt đến mức oxi hoá cao nhất.
* Lưu ý: Nguyên tố ở nhóm XA có số oxi hoá cao nhất là +X.
Chất oxi hoá (chất bị khử)
– Định nghĩa: Chất oxi hoá là chất có khả năng nhận e (thu e).
– Dấu hiệu:
+ Sau phản ứng, số oxi hoá của chất oxi hoá giảm.
+ Chất oxi hoá có chứa nguyên tố có mức oxi hoá chưa phải thấp nhất.
* Lưu ý: Kim loại có số oxi hoá thấp nhất là 0, phi kim thuộc nhóm xA thì số oxi hoá thấp nhất là (x – 8).
Cách nhận biết chất oxy hóa – khử
Một chất oxy hóa (hay tác nhân oxy hóa) là:
Một hợp chất hóa học có khả năng chuyển giao các nguyên tử ôxy hoặc
Một chất thu các điện tử trong một phản ứng oxy hóa khử.
Định nghĩa trên là dễ áp dụng cho những gì mà phần lớn mọi người hay được đọc về nó. Nó cũng là nghĩa mà phần lớn các nhà hóa học hữu cơ hay sử dụng. Trong cả hai trường hợp, chất ô xi hóa bị khử trong phản ứng hóa học.
Hiểu một cách đơn giản thì:
- Chất oxy hóa bị khử.
- Chất khử bị oxy hóa.
Tất cả các nguyên tử trong phân tử đều có thể gán cho một số oxy hóa. Giá trị này bị thay đổi khi có một chất oxy hóa tác dụng lên chất nền.
Phản ứng oxy hóa khử diễn ra khi các điện tử được trao đổi.
Để ghi nhớ chỉ cần hiểu rằng: Quá trình oxy hóa là mất điện tử, quá trình khử là thu điện tử.

Phản ứng oxy hóa khử xảy ra như thế nào ?
Như vậy, sự khử và sự oxi hóa là hai quá trình hoàn toàn ngược nhau nhưng cùng xảy ra đồng thời trong cùng một phản ứng oxi hóa-khử.
Phản ứng oxi hóa khử trong hữu cơ là phản ứng hóa học vừa xảy ra quá trình oxi hóa vừa xảy ra quá trình khử. Hay nói cách khác nó là phản ứng hóa học trong đó có sự chuyển electron giữa các chất phản ứng, làm thay đổi số oxi hóa của một số chất.
*Dấu hiệu để nhận ra phản ứng oxi hoá khử là có sự thay đổi số oxi hoá của một hay một số nguyên tố nào đó.
Phân loại phản ứng :
a.Loại cơ bản :
- +Chỉ có một quá trình oxi hoá và một quá trình khử .
- +Chất khử và chất oxi hoá ở hai chất khác nhau.
- +Không có sự tham gia của môi trường phản ứng.
VD: Fe + 2HCL -> FeCl2 + H2
Chỉ có một quá trình oxi hoá và một quá trình khử.
Quá trình oxi hoá: Fe -2e = Fe2+
Quá trình khử : 2H+2e=H2
b.Loại có sự tham gia của môi trường.
+Môi trường phản ứng có thể là chất oxi hoá :
Cu +HNO3 -> Cu(NO3)2 + NO +H2O
Chất MT là HNO3 cũng đồng thời là chất oxi hoá.
+Môi trường chính là chất khử:
HCl + KMnO4 -> KCl + MnCl2 + Cl2 + H2O
Chất MT là HCl cũng đông thời là chất khử.
+Môi trường chính là một chất khác:
FeSO4 + K2Cr2O7 + H2SO4 -> Fe2(SO4)3 + Cr2(SO4)3 + K2SO4 + H2O
Môi trường là H2SO4
c.Loại phản ứng oxi hoá nội phân tử :
Chất oxi hoá và chất khử ở trong cùng một chất . Chúng có thể là các nguyên tử, ion hay các nguyên tố khác nhau hoặc các nguyên tử hay ion của cùng một nguyên tố nhưng có vai trò khác nhau trong cùng một chất.
+Chất khử và chất oxi hoá ở trong cùng một chất nhưng là các nguyên tố khác nhau :
KClO3 -> KCl + O2
+Chất khử và chất oxi hoá là cùng một nguyên tố nhưng có vai trò khác nhau trong chất:NH4NO3 -> N2O + H2O
Nguyên tố đó là N
d.Loại phản ứng tự oxi hoá khử : ( Phân huỷ bất đối )
Chất khử và chất oxi hoá là cùng một nguyên tố trong chất đó
KClO3 -> KCl + KCLO4
Nguyên tố này là Clo
e.Loại phức tạp.
Có nhiều quá trình oxi hoá và khử ( 3 quá trình trở lên ). Trong loại này cũng có thể có sự tham gia của môi trường, phản ứng nội phân tử hay pu tự oxi hoá khử .
vd:
FeS2 + O2 -> Fe2O3 + SO2
Có 2 quá trình oxi hoá : _Fe2+ – 1e = Fe3+
S -5e =S+4
Có 1 quá trình khử : 2O -4e =2O(2-)
NH4NO3 -> N2 + O2 + H2O
Có 2 quá trình oxi hoá :
- 2N-3 -6e =N2
- 2O2- -4e=O2
Có 1 quá trình khử : 2N+5 + 10e=N2
Phản ứng thuốc loại phản ứng oxi hoá khử nội phân tử phức tạp.
3.FeS + HNO3 -> Fe(NO3)3 + H2SO4 + NO + H2O
Có 2 quá trình oxi hoá :
- Fe2+ -1e =Fe3+
- S2- -6e =S6+
Có 1 quá trình khử : N5+ +3e =N2+
Có sự tham gia của môi trường là HNO3
Hi vọng với những chia sẻ trên phần nào giúp các bạn trẻ có thêm kiến thức , thông tin để ôn tập bài học được tốt hơn. Hanimex chúc các bạn luôn có những điểm số cao trong kỳ thi sắp tới.
TAGs : chống antioxidant bán bảo quản dầu thực vật dưỡng mạnh béo tạo sản phẩm andehit co2 nhiên liệu đúng sai không zn thành zn2 dãy gồm hiện ung dung hình ảnh phụ tỏi ăn giàu phương pháp k2cro4 màu da cam silic glucozơ đóng sắt halogen xuất oxit bazo tan tường hành axit 9 luyện trang 21 giải so sánh huỳnh chậm 6 lớp 5 hoa lý nhôm violet thị chọn peptide chống cặp loãng lưỡng bày oxygen
Công Ty Hóa Chất Hanimex HANIMEX Chemical